In de vorige vier blogs stonden plezierig, goed en zinvol werk centraal. Deze perspectieven helpen HR‑professionals en L&D‑specialisten beter aan te sluiten bij medewerkers van middelbare leeftijd, die vaak met typische midlife‑vragen rondlopen: Waar doe ik het eigenlijk voor? Wil ik dit werk blijven doen tot mijn pensioen? Heeft mijn werk nog genoeg betekenis? 

Toch voegen we in dit vijfde deel graag een nieuw inzicht toe. De Japanse psycholoog en hoogleraar Shigehiro Oishi introduceert namelijk een vierde dimensie van het goede leven: het uitdagende leven, ook wel psychologische rijkdom genoemd. 

Oishi onderzocht jarenlang wat mensen wereldwijd verstaan onder het goede leven. Dat deed hij met vragenlijstonderzoek in verschillende landen en door overlijdensadvertenties te analyseren. Hoe werd een leven van de gestorvene daar getypeerd? Welke elementen werden als belangrijk gezien? Op basis van dat onderzoek concludeerde Oishi dat geluk (plezierig werk) en betekenis (zinvol werk) belangrijke pijlers zijn, maar niet het hele verhaal vertellen. In zijn boek Life in Three Dimensions beschrijft hij psychologische rijkdom of het uitdagende leven als een derde bouwsteen van het goede leven. 

Het uitdagende leven 

Het gaat om een leven dat wordt gevormd door perspectief‑veranderende ervaringen. Hoe ziet zo’n uitdagend leven eruit? Het zijn de dagen waarop we nieuwe dingen proberen en worden verrast. Of gebeurtenissen meemaken die ons emotioneel raken en aan het denken zetten. Het zijn ook de periodes waarin het leven complexer voelt dan normaal—maar waarin dat ongemak juist leidt tot groei en een nieuw perspectief op ons werk of onze wereld. 

Het uitdagende leven is zeker niet altijd plezierig of zinvol in de traditionele zin. Toch ervaren we het als waardevol. Ik geef drie voorbeelden: 

1. Rouw en verlies 
Toen mijn vader overleed, ervoer ik intens verdriet en rouw. Het waren moeilijke, rauwe dagen. Maar achteraf heeft deze ervaring mijn vermogen tot empathie verdiept. Ik voel sterker mee met anderen die verlies meemaken. Het verdriet zelf was zwaar, maar nu, na 10 jaar later, kan ik zeggen dat het mijn leven heeft verrijkt. 

2. Koud douchen 
Sommige mensen beginnen hun dag bewust met iets ongemakkelijks. Ze ervaren daarna een sterke mentale impuls: als ik dit aankan, kan ik de rest van de dag ook aan. Een kleine gewoonte, maar wel een die kracht en veerkracht aanwakkert. 

3. Vasten als ritueel 
Onthouden van voedsel, drinken of andere zaken voelt voor mij niet goed of plezierig. Maar het geeft mij wel een gevoel van ‘ik ben mijn maag de baas’ en ik heb zelfbeheersing. Het kan ook maken dat je voedsel daarna meer gaat waarderen en dat je vaker dankbaarheid oefent. En dat je daardoor bewuster omgaat met voedsel, verspilling en armoede. 

Psychologische rijkdom ontstaat door grote én kleine gebeurtenissen, en zowel door geplande als onverwachte ervaringen. Het gaat steeds om momenten die je perspectief kantelen en je leven verdiepen.